Reflections on Kachin History

By CARLOS SARDIÑA GALACHE| July 28, 2012 | Irrawaddy

 

LAIZA—Baptist Rev. Ja Gun is one of the most prominent historians and linguists in Kachin State. Educated at the University of Rangoon during the 1960-70s, a period of great student activism in which he took part, he now tutors Kachin Independent Organization (KIO) soldiers about local political history and endeavors to change “their worldview, which in the past has been limited by the Burmese curriculum.” Speaking to The Irrawaddy in late June, Ja Gun discussed the historical roots of the present conflict between the KIO and Burmese government as well as the main stumbling blocks towards attaining peace and reconciliation from a Kachin perspective.

Question: Can start with the pre-colonial era. What was the relationship like back then between the Kachin people and Burmese Kingdom in Mandalay?

“ကခ်င္ကုိ ဒီေလာက္တုိက္ရတာ ဘာေၾကာင့္လဲ၊ ဘာစိတ္မေက်နပ္တာ ရွိလဲ”

ဖနိဒါ | အဂၤါေန႔၊ ဇန္နဝါရီလ ၁၅ ရက္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ၁၈ နာရီ ၁၄ မိနစ္

ဟုိဝါး ဒူဝါေဇာ္ဂမ္ ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

ခ်င္းမုိင္(မဇိၥ်မ)။      ။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္က ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရာတြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူ ဟုိဝါး ဒူဝါ ခြန္ဖုန္း Howa Duwa M.Hkun Hpung ၏ သား ဟုိဝါး ဒူဝါေဇာ္ဂမ္ Howa Duwa Zau Gam အား ကခ်င္ျပည္နယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၎၏ အျမင္မ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္ မဇိၥ်မက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့သည္။

ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္း မဟာမိတ္အဖြဲ႔တြင္ ပါဝင္တိုက္ခိုက္ခဲ့သူ ဟုိဝါး ဒူဝါေဇာ္ဂမ္မွာ ယခု အသက္ ၈၅ ႏွစ္ရွိၿပီၿဖစ္ၿပီး ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕၊ စီတာပူ ရပ္ကြက္တြင္ ဘာသာေရး လုပ္ငန္းမ်ား
ေဆာင္ရြက္ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။

KIO နဲ႔ အစိုးရ တုိက္ပြဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ဘာေတြ ၾကားေနရလဲ။

ေျဖ။   ။ တုိက္ပြဲေတြ ရပ္စဲသြားမယ္လုိ႔ က်ေနာ္ၾကားရလုိ႔ က်ေနာ္ ဝမ္းသာတယ္။ အသံလုိင္း သတင္းေတြမွာ ၾကားရ
တာက အခု ေဆြးေႏြးမႈေတြမွာ UNFC ကေန အဆုိတင္သြင္းမယ္ဆုိတာ ၾကားရလုိ႔ ဝမ္းသာတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္
ေရရွည္တုိက္ပြဲ ျဖစ္ေနမွာပဲ။ အခုက လူမ်ဳိးေရး တုိက္ပြဲျဖစ္ေနသလုိ က်ေနာ္တို႔ ခံစားရတယ္။

KIO စစ္ဆင္ေရးႏွင့္ အနာဂါတ္ ႏိုင္ငံေရး ျပသနာ

ျမန္မာ အစိုးရဘက္က ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း တိုင္းမႉး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ထြန္းထြန္းေနာင္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔မွာ လဂ်ာယန္-လိုင္ဇာလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ႐ိွေနတဲ့ KIA တပ္ေတြ ဒီလမ္းေၾကာင္းကေန ဆုတ္ခြာေပးဖို႔ ရာဇသံေပးခဲ့ ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ တိုက္ပြဲမ်ား ခါတိုင္းထက္ပိုမို ျပင္းထန္လာပါတယ္။ အစိုးရတပ္ေတြဟာ KIA စခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္လာတဲ့ အထိ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္လာခဲ့ပါတယ္။

တိုက္ပြဲေတြမွာလည္းဘဲ အစိုးရ တပ္ဘက္က ေလေၾကာင္း ပစ္ကူေတြ အပါအဝင္ တာေဝးပစ္ ေဟာ္ဝစ္ဇာေတြ၊ ေလာင္ ခ်ာေတြ အသံုးျပဳျပီးေတာ့ ေ႐ွ႕တန္းစစ္ေျမျပင္ တပ္ေတြကို ပစ္ကူေပးခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ အစိုးရဟာ KIO ဌာနခ်ဳပ္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြကိုပါ ရယူလာေနပါတယ္။

We Fight We Win. -- " More than Media ": ကိုမိုးသီးဇြန္ႏွင့္ Messenger News Journal ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း

We Fight We Win. -- " More than Media ": ကိုမိုးသီးဇြန္ႏွင့္ Messenger News Journal ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း

၆၂ စစ္အာဏာသိမ္း ေရႊရတုႏွင့္ ဗကပ အျမင္

(ဗကပ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး)
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂ ရက္ေန႔သည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း ဦးေဆာင္ေသာ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္သည့္ေန႔ ျဖစ္သည္။ ဦးေနဝင္း ေခါင္းေဆာင္သည့္ မဆလ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ကို ၁၉၈၈ ဒီမိုကေရစီ အံုၾကြမႈျဖင့္ ဖ်က္သိမ္းႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေစာေမာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊတို႔ ဦးစီးသည့္ နဝတ၊ နအဖ စစ္အစိုးရမ်ား ဆက္လက္အုပ္စိုးလာခဲ့ၾကသည္။

အေျပာင္းအလဲ အေျပာင္းအလဲနဲ႕ စကားလံုးလွလွေတြနဲ႕ ကဗ်ာဆန္ဆန္ေတြ ေလွ်ာက္မလုပ္နဲ႕ – talk with U Gambira

ဦးဂမၻီရႏွင့္ Yangon Press International အင္တာဗ်ဴး
ဇန္န၀ါရီ ၁၅၊ ၂ဝ၁၂ဦးဂမၻီရ (ဓာတ္ပုံ – ??)

၂၀၀၇ သံဃာ့ အေရးအခင္းကာလတြင္ အာဏာပိုင္မ်ားက ၀င္ေရာက္ စီးနင္းခဲ့ၿပီး ခ်ိတ္ပိတ္ခံထားရေသာ ရန္ကုန္ သဃၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ မဂၢင္ေက်ာင္းတိုက္သုိ႔ စေနေန႕နံနက္က ေရာက္ရွိလာခဲ့ေသာ ဦးဇင္း ဦးဂမၻီရအား ၀ိုင္ပီအိုင္က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းထားသည္။

၀ိုင္ပီအိုင္။ ။ဦးဇင္းတုိ႔ လြတ္လာၿပီဆိုေတာ့ ဗမာျပည္ဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့အေျပာင္းအလဲတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီလုိ႔ေျပာႏိုင္ၿပီလားဘုရား၊

ဦးဂမၻီရ။ ။ ေျပာင္းလဲတယ္ဆိုတာ လက္ရွိအေနအထားမွာ က်ဳပ္မေန႕က ေထာင္ကလြတ္လာတယ္၊ ဒီေန႕ ရန္ကုန္ျပန္ေရာက္တယ္။ ဒါကေတာ့ အေသခ်ာဆံုးပဲ၊ က်န္တာေတြကေတာ့ ဘာေတြေျပာင္းလဲတယ္ ဆိုတာ ေသခ်ာ မသိရေသးဘူး၊ သိပ္ေတာ့ မထူးျခားေသးပါဘူး။

ဦးဟန္ေညာင္ေဝ၏ ျပည္ေတာ္ျပန္ခရီး အေတြ႕အႀကံဳ (၁)(၂)

ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ႏိုင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ ဥေရာပ-ျမန္မာရံုး (EBO) ၏ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ဦးဟန္ေညာင္ေဝသည္ ေမြးရပ္ ျမန္မာျပည္သို႔ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါးအတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ မၾကာေသးမီက အလည္အပတ္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ၎၏ ခရီးစဥ္ အေတြ႔အႀကံဳႏွင့္ ပတ္သက္၍ အရင္ကမသိခဲ့ေသာ အရာမ်ားကို ေလ့လာခြင့္၊ နားလည္ခြင့္ရသည့္ သည္ဟု သူက ေျပာသည္။

ဦးဟန္ေညာင္ေဝ၏ ျမန္မာျပည္ ခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဧရာဝတီမဂၢဇင္းက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းရာတြင္ ၎ျမန္မာျပည္၌ ရွိစဥ္အတြင္း ေတြ႔ဆံုခဲ့သည့္ အစိုးရအရာရွိမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားအပါအဝင္ တျခားသူမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုစဥ္ ႀကံဳေတြ႕ရေသာ အေျခအေနမ်ား၊ ျမန္မာျပည္၏ လက္ရွိအေျခအေနအေပၚ အျမင္၊ တုိင္းရင္းသား အေရးကိစၥ စသည္တုိ႔ကို ေျဖၾကားသြားခဲ့သည္။

ဦးဟန္ေညာင္ေဝ (ဓာတ္ပံု - Shan Herald Agency for News)

ေမး။     ။ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါးအတြင္း ျမန္မာျပည္ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ အလည္အပတ္သြားခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္မွာ ဦးဟန္ေညာင္ေဝအေနနဲ႔  ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရတာေတြထဲက တစံုတရာအေပၚ လံုးဝ အံ့အားသင့္တာမ်ိဳးရွိခဲ့ ပါသလား။ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြက ႏိုင္ငံေရးအရ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈေတြ အျဖစ္ ျမင္ရလား။

We Hope the Last Kachin Alive Continues to be Kachin

The Rev. Pungga Ja Li is a local Kachin historian and the author of several books on Kachin customs and culture. He is now living in Laiza, a town in Kachin State near the Chinese border that is under the control of the Kachin Independence Army (KIA), which is currently engaged in renewed fighting with Burmese government troops in the north of Burma. In this interview, conducted by The Irrawaddy reporter Ba Kaung in Laiza in early July, Pungga Ja Li reflects on the Kachin leaders’ decision to join with the Burmese majority a year before Burma gained its independence from British rule in 1948, and shares his views on the current armed clashes and the future of the Kachin people.

Kachin historian Pungga Ja Li (The Irrawaddy)

Question: How do you view the renewed conflict in Kachin State?
Answer:  Apparently, this is a cloudy period for all of us. But this is good in a sense that many Kachins now remember God. Many, including the KIO leaders, are now saying prayers, and we are becoming more united within us. We are now praying for God's support, but he sometimes can be cruel for the sake of our maturity.
Q: Here in Laiza, there is talk that the Kachin made a mistake in joining with the Burmese majority when their leaders signed the Panglong Agreement. What is your opinion on this?
A: Many Kachin leaders in those days disagreed with Panglong, except Sama Duwa Sinwa Nawng and Zauring. The Kachin leaders wanted to stay under British rule for five more years and only afterward wanted to establish the Kachin State as an independent state. But since his own grandfather was killed by the British soldiers, Sama Duwa did not want to deal with the British any longer—he even slapped the ground and said that if he made a mistake, he would get struck by lightning from the heavens. That's how he won the trust of fellow Kachin leaders and signed the Panglong Agreement. Otherwise, we would have been on our own all along and would never have had anything to do with the Burmese. We have lived under our rule—the rule of Duwas. But even if we made a mistake, the Panglong Agreement itself is a good treaty, I think, with all the guarantees for us though they never materialized into realities.

Nang shawng n gap yang, ngai n gap: KIO James Lum Dau

By KNG

Myen hpyendap hte Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) a lapran, hpyen masa shajat hkat lam tsaw nga ten, KIO shawng Myen hpe gasat hpang na n re lam chye lu ai.

Htai mungdan Bangkok e nga ai KIO Maigan Matut Mahkai, ningtau lithkam Dukaba James Lum Dau KNG hpe tsun ai gaw, majan byin na n byin na gaw, Myen hpyen asuya a lata kaw re lam tsun wa ai.

“Jinghpaw mungdaw gaw Myen hte Miwa a roi rip hkrum nga”: Benedict Rogers

Benedict Rogers gaw, laika ka sara hte shinggyim ahkaw ahkang hte seng ai, myit rawt shamu shamawt ai wa rai nga ai. Shi gaw, United Kingdom (UK), London mare kaba kaw daju ai, Mungkan Hkristan Myitrum Hpung (CSW) a Sinpraw Asha Dan Lithkam hte UK kaw na Conservative Party a Shinggyim Ahkaw Ahkang hte seng ai lithkam mung rai nga ai. Shi gaw Myen mung hte seng nna, shaning 10 ning jan, hka ja lai wa sai hte Myen mung kata de mung lang hte lang hkawm sa wa sai rai nga ai. Sa na matu yak ai, bawsang myusha ni madung nga ai, Miwa, Htai hte Gala ga jarit hkan mung kawan hkawm yu sai rai nga ai. Dai ning laman hta shi gaw, Myen mung hpyen gumshem chyawm tari Tan Shwi a ahtik labau hpe ka tawn ai, “Than Shwe-Unmasking Burma’s Tyrant (Myen mung na hpyen gumshem ningbaw Tan Shwi)” ngu ai laika buk hpe ka shapraw dip shabra dat sai re.

“Kachin State is being raped by China and by the regime”: Benedict Rogers (Interview)

By Zau Raw[KNG]

Benedict Rogers is a writer and human rights activist specializing in Asia and he is London-based East Asia Team Leader of the international human rights organization Christian Solidarity Worldwide (CSW). He has been a Burma specialist for more than ten years and the author of this year released the book “Than Shwe-Unmasking Burma’s Tyrant”, which focusing on Burma’s military regime, Senior General Than Shwe. Rogers is also Deputy Chairman of the Conservative Party Human Rights Commission (United Kingdom) from UK. He has been visited several times to Burma including the remote areas of ethnic people.

KNG: What do you know about the ethnic people after your experiences to visit around the areas?

“If We Want Change, We Have to Make It Happen”

Burma's pro-democracy leader and Nobel Peace Prize laureate Aung San Suu Kyi spoke to Irrawaddy editor Aung Zaw soon after her release from house arrest on Nov. 13. In this exclusive interview, she discussed her position on the military regime, her future political activities and her views on the political situation in Burma after the Nov. 7 election. She also emphasized the need for her supporters to continue working towards the goal of achieving democracy, and urged young Burmese in particular to remain actively engaged in politics.

Aung San Suu Kyi, centers, appears at the gate of her Rangoon home on Nov. 13 to speak to her supporters soon after her release from more than seven years of house arrest. (Photo: The Irrawaddy)

Question: You are now free after seven years of house arrest. Over the past few days, you've had a chance to speak to the people and see the outside world. What do you think has changed?

Answer: The first thing I noticed was that there were many more young people in the crowd that welcomed me. Many of them were using cell phones. They were taking photographs with their phones, which I had never experienced before. There was no such thing ten years ago, but it has become quite widespread these days. I think there are more communication lines than before. It is important.

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး( မဇၥ်ိမသတင္းဌာန )

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

၇ ႏွစ္ၾကာ ေနအိမ္အခ်ဳပ္မွ ႏိုဝင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔က လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ေသာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို အိႏၵိယ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚထားရွိေသာ မူဝါဒ၊ အင္တာနက္ႏွင့္ မီဒီယာသစ္ သံုးစြဲမႈ၊ တုိင္းရင္းသားအေရး၊ ဂြ်န္ယက္ေထာကို ဘယ္သူလႊတ္လဲ၊ လူငယ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးက႑၊ လံုၿခံဳေရး အေၾကာင္းမ်ား မဇၩိမသတင္းဌာန စီမံခန္႔ခြဲမႈ အယ္ဒီတာ ကိုစိန္ဝင္းက တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေမးျမန္းထားသည္။


က်ေနာ္ ပထမဆံုး အိႏၵိယနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေမးခြန္းေမးခ်င္တယ္ခင္ဗ်၊ အိႏၵိယလူထုအေနနဲ႔ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီအေရးအတြက္ ဘာမ်ားလုပ္ေပးႏိုင္တယ္ အန္တီ ထင္လဲခင္ဗ်။

ျဖည္းျဖည္းခ်င္းျဖစ္လာတဲ့ ဒီမိုကေရစီသာ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ကိုက္ညီတယ္၊ မကိုက္ညီဘူး ဆိုတာက အန္တီတုိ႔ ျမန္မာေတြ ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ ကိစၥပါ။

အန္တီတို႔ ႏိုင္ငံ ၂ ႏိုင္ငံဟာ လြတ္လပ္ေရးၾကိဳးပမ္းတဲ့ ကာလကေနစၿပီး မိတ္ေဆြေတြလို ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေတြလို လုပ္ခဲ့ၾကတာ၊ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အိႏၵိယ ျပည္သူေတြက သိသင့္သေလာက္ မသိဘူးလို႔ အန္တီထင္တယ္၊ အဲဒါ ပိုၿပီးေတာ့ သိႏိုင္ရင္ ပထမဆံုး ေျခလွမ္းပဲ။

အေျပာင္းအလဲလိုခ်င္ရင္ အေျပာင္းအလဲ ရေအာင္ႀကိဳးစား”

ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ႏိုဗဲလ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ စစ္အစိုးရ၏ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္မွ ႏိုဝင္ဘာ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ စစ္အစိုးရအေပၚသေဘာထား၊ ၎ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မည့္ ႏုိင္ငံေရး ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းအေပၚ အျမင္ စတာေတြကို ဧရာဝတီမဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ ေအာင္ေဇာ္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားသည္။

(ဓာတ္ပံု - ဧရာဝတီ)

ေမး။     ။ အခုဆုိရင္ ေနအိမ္မွာ ၇ ႏွစ္ေက်ာ္ အက်ဥ္းက်ခဲ့တာ ျပန္လြတ္လာၿပီ၊ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ရက္ ၃ ရက္အတြင္းမွာ လူထုကုိ စကားေျပာခဲ့တယ္၊ အျပင္ကုိလည္း ထြက္ၾကည့္ခြင့္ရတယ္။ ျမန္မာ လူမ်ဳိးေတြကလည္း အျပင္မွာေရာ အထဲမွာေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြတ္လာတာကို ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာျဖစ္ၾကတယ္။ ဘာေတြ ေျပာင္း သြားတယ္လုိ႔ ျမင္ပါသလဲ။

ေျဖ။     ။ ပထမ ဦးဆုံးကေတာ့ အန္တီ့ကို လာၿပီး ႀကိဳတဲ့ လူအုပ္စုထဲမွာ လူငယ္ေတြ ပိုမ်ားလာတာေတာ့ သတိ ထားမိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ cell phone ေလးေတြ သုံးတာေပါ့ေနာ္။ cell phone ေလးေတြနဲ႔၊ hand phone ေလးေတြနဲ႔ ဓာတ္ပုံ႐ုိက္တာေတြ ဘာေတြေပါ့။ အဲဒါေတြက အရင္တုန္းက မႀကံဳဖူးဘူးေလ။ ၁၀ ႏွစ္ ေလာက္က မ႐ွိဘူး။ အဲဒါေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပ်ံ႕ေနတာဟာ၊ ဘာပဲေျပာေျပာ ဆက္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းကေတာ့ အရင္ထက္စာလုိ႔႐ွိရင္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ ျမင္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကေတာ့ အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ၿမိဳ႕႔ထဲမွာေတာ့ေလ သိပ္ထူးထူးျခားျခား အေျပာင္းအလဲႀကီးေတာ့ မျမင္ဘူး။ တကယ္ေတာ့ အန္တီလည္း ေလွ်ာက္ၿပီး သြားတဲ့လူမဟုတ္ေတာ့ ေနရာမႏွံ႔လုိ႔လားေတာ့မသိဘူး။ သိပ္ၿပီး ထူးထူးျခားျခား ဘာမွေျပာင္းလဲမႈမ႐ွိဘူး။

ဒုဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးယြက္စစ္ - ပင္လုံကုိ မျပန္သြားသေရြ႕ ယမ္းေငြ႕ ေ၀ေနဦးမည္

ယခုလ ၇ ရက္က တုိးတက္ေသာ ဗုဒၵဘာသာ ကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ DKBA  နဲ႕ နအဖစစ္တပ္အၾကားတုိက္ပြဲျဖစ္ပြါး ခဲ့ျပီးေနာက္ပုိင္း ႏုိ၀င္ဘာ ၉  ရက္ ရက္စြဲနဲ႕ သွ်မ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ/ သွ်မ္း ျပည္တပ္မေတာ္က သေဘာ ထားထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္တေစာင္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ေၾကျငာခ်က္ထဲမွာ  DKBA က နအဖအစုိးရကုိ ရြပ္ရြပ္ခ်ြံခ်ြံ ျပန္လည္ တုိက္ခုိက္လုိက္တဲ့စိတ္ဓါတ္ ကုိ အထူးေလးစာဂုဏ္ယူမိေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႕ အပစ္ရပ္တပ္ဖြဲ႕ ေတြအတြက္ စံနမူနာထား အတုယူသင့္ေၾကာင္း RCSS/SSA ဗဟုိဦးစီးေကာ္မတီက အဓိကထား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

 တုိးတက္ေသာ ဗုဒၵဘာသာကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ DKBA နဲ႕နအဖတုိ႕ရဲ႕ ျမတီျမိဳ႕နဲ႕ ဘုရားသုံးဆူျမိဳ႕တုိက္ပြဲအေပၚ သေဘာ ထားထုတ္ျပန္ ေၾကျငာခ်က္နဲ႕ပါတ္သက္ျပီး သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ ဒုတိယ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီးယြက္စစ္က -

Suu Kyi and Than Shwe Still Critical Players

Win Tin, a senior leader of the National League for Democracy (NLD), talks to journalists at its headquarters on Nov. 13. (Photo: AP)

By Irrawaddy

As the world awaits Suu Kyi's release, senior NLD leader Win Tin talks to The Irrawaddy reporter Ba Kaung about what lies in store for 'The Lady.'

Question: Do you think the Burmese junta is still in a dilemma over Aung San Suu Kyi's release?

Answer: Yes, I think so. The country's latest political atmosphere is rife with huge public resentment—people saying how this regime is such a crook and a cheat. People feel insulted by the election fraud.

So, in this situation, anything can happen depending on what action Daw Suu would takes regarding these fraudulent election results. Another issue is the  recent fighting on the border and ethnic tensions in Karen, Mon and Shan states. So the junta might guess that these ethnic issues will assume a particular dimension when Daw Suu is released.

အညံ့ခံဖို႔ အေၾကာင္းမရွိ

ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသည့္ေန႔ ျဖစ္ေသာ ႏိုဝင္ဘာလ ၇ ရက္ေန႔တြင္ ဗိုလ္မႉးႀကီး ေစာလားပြယ္ ဦးေဆာင္သည့္ တိုးတက္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ကရင္အမ်ိဳးသား တပ္မေတာ္ (DKBA) က ျမ၀တီၿမိဳ႕၌ အစိုးရတပ္ဖြဲ႔မ်ားကို အလစ္အငိုက္ ညတိုက္ပြဲတခုျဖင့္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး အစိုးရအေဆာက္အအုံ မ်ားစြာကို ယာယီထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေနာက္တရက္တြင္ ျမ၀တီၿမိဳ႕တြင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕တ၀ိုက္တြင္ DKBA ႏွင့္ စစ္အစိုးရတပ္ဖြဲ႔မ်ားအၾကား တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ထုိေန႔တြင္ပင္ DKBA တပ္ဖြဲ႔မ်ားသည္ ဘုရားသံုးဆူေဒသတြင္ တပ္စြဲထားေသာ စစ္အစိုးရတပ္ဖြဲ႔မ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ၿပီး အစိုးရအေဆာက္အအုံမ်ားကို မီးရိႈ႕ဖ်က္ဆီးခဲ့သည္။ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေပါင္း ေထာင္ေသာင္းခ်ီ၍ ထိုင္းႏိုင္ငံ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ႏွင့္ စံခရဘူရီၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။

ဗိုလ္မႉးႀကီး ေစာလားပြယ္သည္ DKBA တပ္မဟာ (၅) ၏ တပ္မႉးျဖစ္သည္။ DKBA ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက စစ္အစိုးရ ဖိအားေပးသည့္အတိုင္း နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖြဲ႔ေရး လက္ခံလိုက္ျခင္းကို သေဘာမတူသျဖင့္ DKBA မွ ခြဲထြက္ခဲ့ေသာ တပ္မဟာ တခုလည္း ျဖစ္သည္။ DKBA တပ္မဟာ (၅) သည္ ျမ၀တီႏွင့္ ဘုရားသံုးဆူ ေဒသတ၀ိုက္ ထုိင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္အနီးတြင္ အေျခစိုက္သည္။

ဇေဝဇဝါ ျမန္မာ့ ႏ်ဴကလီးယားျပႆနာ

ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္စီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏ်ဴကလီးယား သိပၸံပညာရွင္ႏွင့္  ႏိုင္ငံတကာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) ညႊန္ၾကားေရးမႉးေဟာင္း ေဒါက္တာ ေရာဘတ္ အီး ကယ္လီ (Dr. Robert E. Kelly) ကို ဧရာဝတီသတင္းေထာက္ ဆိုင္မြန္ ေရာက္ဂ္နင္း (Simon Roughneen) က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့သည္။

Nuclear Confusion

COMMENTS (0)

RECOMMEND (1)

FACEBOOK

TWITTER

Buzz

MORE

E-MAIL

PRINT

TEXT SIZE

Robert E. Kelley (Photo: AP)

Nuclear scientist and former director of the International Atomic Energy Agency (IAEA) Dr. Robert E. Kelley hit the headlines earlier this year when he wrote a report claiming that Burma's military junta was mining uranium and working toward developing a nuclear reactor. His report was commissioned by the exile Burmese news agency Democratic Voice of Burma (DVB), which was, in turn, shortlisted for this year's Nobel Peace Prize. 

 Kelley recently spoke to The Irrawaddy's Simon Roughneen about the alleged nuclear weapons program, and said that despite the claims in his report there has been little or no international effort to investigate. He said he believes that the Association for Southeast Asian Nations (Asean) should be at the forefront of efforts to address the nuclear weapons issue.

Gender discrimination in authoritarian Burma

Mizzima News

With women’s rights on the decline in Burma, Mizzima reporter The The interviewed Thin Thin Aung from the Women’s League of Burma (WLB) in the run-up to the 2010 general election.

Q: The WLB has outlined various discriminations against women and gender inequality in Burma. So, which rights are being violated and how is violence against women being committed? What are the reasons for these violations?